เซิร์ฟเวอร์เปิดไม่ติด ตรวจอะไรก่อน และอะไรที่ไม่ควรทำ

เช้าวันทำงานแล้วเซิร์ฟเวอร์กดเปิดไม่ติด พนักงานเข้าระบบไม่ได้ เจ้าของธุรกิจมักรีบลองทุกอย่างที่นึกออก ทั้งกดเปิด-ปิดซ้ำ ถอดชิ้นส่วนมาลอง หรือเสียบสายใหม่หลายรอบ บทความนี้สรุปลำดับการตรวจที่ปลอดภัยสำหรับคนที่ไม่ใช่ช่างตรวจเองได้ และจุดที่ควรหยุดแล้วส่งต่อให้ช่าง เพื่อไม่ให้ปัญหาเล็กกลายเป็นข้อมูลเสียหาย

เปิดไม่ติด หมายถึงอาการแบบไหน

คำว่า "เปิดไม่ติด" ใช้เรียกหลายอาการที่สาเหตุต่างกัน ลองสังเกตให้ชัดก่อนว่าเครื่องเป็นแบบไหน

• ไม่มีไฟและไม่มีเสียงอะไรเลย พัดลมไม่หมุน ไฟสถานะไม่ขึ้น มักเกี่ยวกับไฟเข้าเครื่องหรือแหล่งจ่ายไฟ
• ไฟขึ้นแวบเดียวแล้วดับ หรือเปิดแล้วดับเอง อาจเป็นแหล่งจ่ายไฟ การลัดวงจร หรือชิ้นส่วนที่ทำให้ระบบป้องกันตัดไฟ
• พัดลมหมุนแต่ไม่มีภาพและไม่เข้าระบบ อาการนี้เป็นอีกกลุ่ม ดูบทความเรื่อง เซิร์ฟเวอร์เปิดติดแต่ไม่ขึ้นภาพ
• ขึ้นโลโก้แล้วค้าง หรือรีสตาร์ทวนไปเรื่อย ๆ มักเป็นเรื่องระบบปฏิบัติการหรือดิสก์ ไม่ใช่เรื่องไฟ

ตรวจตามลำดับ จากง่ายไปยาก

1. ตรวจไฟที่ปลายทางก่อน

ปัญหาที่พบบ่อยและเสียเงินน้อยที่สุดอยู่ภายนอกตัวเครื่อง ให้ตรวจว่าปลั๊กไฟหรือรางปลั๊กมีไฟจริงหรือไม่ โดยลองเสียบอุปกรณ์อื่นที่ปลั๊กเดียวกัน ตรวจเบรกเกอร์ ตรวจ UPS ว่าเปิดอยู่และไม่ได้ตัดการทำงานเพราะแบตเตอรี่เสื่อมหรือโอเวอร์โหลด และตรวจว่าสายไฟเสียบแน่นทั้งฝั่งเครื่องและฝั่งผนัง เซิร์ฟเวอร์บางรุ่นมีแหล่งจ่ายไฟสำรองสองชุด ให้ดูไฟสถานะของแต่ละชุดด้วย

2. ตรวจสวิตช์และไฟสถานะ

แหล่งจ่ายไฟด้านหลังเครื่องมักมีสวิตช์เปิด-ปิด ตรวจว่าอยู่ตำแหน่งเปิด จากนั้นดูไฟสถานะที่ด้านหน้าหรือด้านหลัง เครื่องหลายรุ่นมีไฟแสดงว่ามีไฟสแตนด์บายเข้าเครื่องแล้ว ถ้ามีไฟสแตนด์บายแต่กดปุ่มเปิดแล้วไม่ติด สาเหตุอาจอยู่ที่ปุ่ม สายปุ่ม หรือเมนบอร์ด แต่ถ้าไม่มีไฟสแตนด์บายเลย ให้สงสัยแหล่งจ่ายไฟหรือไฟที่เข้าเครื่องก่อน

3. ถอดอุปกรณ์เสริมที่ไม่จำเป็น

ถ้าเมื่อวานเพิ่งเพิ่มการ์ด ดิสก์ หรืออุปกรณ์ USB ให้ถอดสิ่งที่เพิ่มล่าสุดออก แล้วลองใหม่ บางครั้งอุปกรณ์ชิ้นเดียวที่เสียก็ทำให้ระบบป้องกันของเครื่องไม่ยอมเปิด

4. ดูร่องรอยความผิดปกติ

ดมและมองหากลิ่นไหม้ ควันสี รอยไหม้ หรือตัวเก็บประจุที่บวมในเครื่อง ถ้าพบสัญญาณเหล่านี้ ให้หยุดทันที ถอดปลั๊ก และอย่าลองเปิดซ้ำ เพราะอาจเกิดความเสียหายต่อชิ้นส่วนอื่นเพิ่มขึ้น

สิ่งที่ไม่ควรทำ

• ไม่กดเปิด-ปิดซ้ำ ๆ รัว ๆ ถ้ามีชิ้นส่วนที่กำลังจะเสีย การจ่ายไฟเข้า-ออกซ้ำอาจเร่งความเสียหาย
• ไม่ถอดหรือสลับฮาร์ดดิสก์เอง โดยเฉพาะเครื่องที่ตั้ง RAID หากสลับตำแหน่งหรือถอดดิสก์ผิด ข้อมูลอาจอ่านไม่ได้ จดตำแหน่งก่อนเสมอถ้าจำเป็นต้องถอด
• ไม่เปิดฝาเครื่องขณะเสียบปลั๊ก เซิร์ฟเวอร์และแหล่งจ่ายไฟมีแรงดันไฟฟ้าที่เป็นอันตราย ถอดปลั๊กและรอสักครู่ก่อนเปิดฝาทุกครั้ง
• ไม่เปลี่ยนอะไหล่ส่ง ๆ ตามที่เดา การเปลี่ยนแหล่งจ่ายไฟหรือเมนบอร์ดโดยไม่ตรวจก่อนอาจเสียเงินแล้วยังไม่หาย
• ไม่ลืมเรื่องประกัน เครื่องที่ยังอยู่ในประกันหรือสัญญาบริการ การเปิดฝาหรือซ่อมเองอาจกระทบเงื่อนไข ตรวจสัญญาก่อน

ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนส่งให้ช่าง

การให้ข้อมูลครบทำให้ช่างประเมินเบื้องต้นได้เร็วขึ้นมาก ลองรวบรวมสิ่งต่อไปนี้ แล้วถ่ายรูปส่งได้เลย

1. ยี่ห้อและรุ่นของเครื่อง จากป้ายด้านหน้าหรือด้านหลัง
2. อาการที่เห็น เช่น ไม่มีไฟเลย ไฟขึ้นแล้วดับ หรือมีเสียงอะไร
3. สีและตำแหน่งของไฟสถานะที่เห็น
4. เหตุการณ์ก่อนเสีย เช่น ไฟดับ ไฟตก ฟ้าผ่า เพิ่งอัปเดต หรือย้ายเครื่อง
5. เครื่องเก็บข้อมูลอะไรบ้าง มีสำรองล่าสุดเมื่อไร และตั้ง RAID หรือไม่

แล้วข้อมูลจะปลอดภัยไหม

เซิร์ฟเวอร์เปิดไม่ติดไม่ได้แปลว่าข้อมูลหาย ถ้าปัญหาอยู่ที่แหล่งจ่ายไฟหรือไฟเข้าเครื่อง ข้อมูลบนดิสก์มักยังอยู่ครบ แต่กรณีที่เกิดจากไฟกระชากหรือดิสก์เสียหาย โอกาสกู้คืนขึ้นกับสภาพจริง จึงไม่ควรรับประกันล่วงหน้าไม่ว่าใครจะบอก สิ่งที่ทำได้คือหยุดทำอะไรที่เสี่ยงต่อข้อมูลไว้ก่อน และให้ช่างตรวจแยกสาเหตุอย่างเป็นขั้นตอน

หลังซ่อมเสร็จ ควรตั้งระบบสำรองข้อมูลให้เรียบร้อย อ่านแนวทางในบทความ สำรองข้อมูลธุรกิจอย่างไร และถ้าเครื่องเก่ามาก ลองดูว่าถึงเวลาเปลี่ยนหรือยัง จาก คู่มือเลือกสเปกเซิร์ฟเวอร์

ถ้าเครื่องของคุณมีอาการแบบนี้อยู่ตอนนี้ ส่งรุ่นและอาการมาทาง LINE ได้ ทีมงานช่วยประเมินเบื้องต้นให้ และดูรายละเอียดบริการได้ที่ รับซ่อมเซิร์ฟเวอร์ทุกอาการ งานฮาร์ดแวร์บริการหน้างานในพื้นที่อีสาน ส่วนต่างจังหวัดสามารถส่งเครื่องมาตรวจได้